Fidye yazılımı nedir? 3-2-1 yedekleme kuralı

Bilgi Güvenliği · Hazırlayan: BYK Yazılım Destek Ekibi · Güncelleme: 04.10.2026

Korunmanın adımları

1. 3-2-1 yedekleme kuralını uygulayın

   3 kopya (asıl veri + 2 yedek), 2 farklı ortam (ör. harici disk ve bulut ya da yedekleme cihazı), 1 kopya farklı bir konumda ve mümkünse çevrimdışı. Sürekli bağlı kalan bir yedek diski fidye yazılımı da şifreleyebilir; bu yüzden en az bir yedeğin ağdan ayrılmış ya da değiştirilemez (silinemez) olması önemlidir. E-postalarınızı yedeklemek için Outlook yedekleme rehberine bakın.

   

2. Bulaşma yollarını kapatın

   • E-posta: Oltalama e-postalarındaki ekler ve bağlantılar en yaygın giriş yoludur. Bkz. Oltalama e-postası nasıl anlaşılır?
   • Güncellenmemiş yazılım: İşletim sistemi, tarayıcı, sunucu ve ağ cihazlarının güncellemelerini geciktirmeyin.
   • İnternete açık uzak erişim: Uzak masaüstü gibi servisleri doğrudan internete açmayın; VPN ve iki adımlı doğrulama kullanın.
   • Zayıf şifreler: Güçlü, benzersiz şifreler ve iki adımlı doğrulama kullanın.
   • Geniş yetkiler: Kullanıcılar günlük işlerini yönetici hesabıyla yapmasın; paylaşılan klasörlerde yalnızca gereken yetkiler verilsin.
   

3. Saldırı anında ne yapılmalı?

   1. Etkilenen cihazı hemen ağdan ayırın (kablo ve Wi-Fi); yayılmayı durdurun.
   2. Bilgi işlem ekibinize ya da güvenlik uzmanına haber verin; delilleri korumak için ne yapılacağına birlikte karar verin.
   3. Yedeklerin etkilenip etkilenmediğini kontrol edin; temizlik bitmeden yedeği ağa bağlamayın.
   4. Kişisel veriler etkilendiyse KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülüğünü değerlendirin; Kurul, veri ihlallerinin öğrenildiği andan itibaren en geç 72 saat içinde bildirilmesini öngörmektedir.
   5. Sistemleri temizlendikten sonra temiz yedekten geri yükleyin ve giriş yolunu kapatın.
   

Yedeğinizi deneyin

Hiç geri yüklenmemiş bir yedek, çalışan bir yedek değildir. Belirli aralıklarla birkaç dosyayı ve gerekirse bir sistemi baştan geri yükleyerek yedeğin gerçekten açıldığını ve ne kadar sürede geri dönebildiğinizi deneyin. Yedekleme raporlarını ve hata uyarılarını düzenli kontrol edin.

Küçük işletmeler için kısa kontrol listesi

• Muhasebe, müşteri ve proje dosyalarınız nerede, ne sıklıkla yedekleniyor?
• En az bir yedek ağdan ayrı ya da silinemez mi?
• Son geri yükleme testi ne zaman yapıldı?
• Tüm bilgisayar ve sunucularda otomatik güncelleme açık mı?
• E-posta ve uzak erişim hesaplarında iki adımlı doğrulama açık mı?
• Çalışanlar oltalama konusunda bilgilendirildi mi?
• Web sitenizin dosya ve veritabanı yedeği ayrıca alınıyor mu? Bkz. Web sitesi yedekleme ve izleme.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler